Tổng quan
Phỏm, còn gọi là tá lả, là trò bài thuộc họ “rummy” phổ biến ở miền Bắc. Thường có 4 người chơi với bộ bài 52 lá. Mục tiêu là ghép bài thành các phỏm và giữ tổng điểm của những lá còn lại (rác) thấp nhất.
Phỏm ngang và phỏm dọc
| Loại phỏm | Điều kiện | Ví dụ |
|---|---|---|
| Phỏm ngang | Từ 3 lá cùng số | 9♠ 9♣ 9♥ |
| Phỏm dọc | Từ 3 lá liên tiếp cùng chất | 10♦ J♦ Q♦ |
Trong phỏm, A là lá nhỏ nhất. A-2-3 cùng chất là phỏm hợp lệ; Q-K-A thường không hợp lệ.
Điểm của từng lá
| Lá | Điểm |
|---|---|
| A | 1 |
| 2 đến 10 | Đúng số |
| J | 11 |
| Q | 12 |
| K | 13 |
Cuối ván, lá rác càng nhỏ càng tốt. Giữ K, Q rác đến cuối là bất lợi lớn.
Chia bài và lượt chơi
- Mỗi người nhận 9 lá; người đi đầu nhận 10 lá và đánh ra 1 lá để bắt đầu.
- Đến lượt, bạn có hai lựa chọn:
- Ăn: lấy lá vừa bị người trước đánh ra, chỉ khi lá đó tạo thành phỏm với bài trên tay bạn.
- Bốc: rút 1 lá từ nọc (chồng bài úp).
- Sau khi ăn hoặc bốc, bạn đánh ra 1 lá.
- Mỗi người có 4 lượt đánh. Sau lượt cuối, mọi người hạ phỏm theo thứ tự.
Lá đã ăn phải nằm trong phỏm khi hạ. Người bị ăn bài thường phải trả một khoản cho người ăn (gọi là “đền” hoặc “trả cây”), mức cụ thể tùy luật.
Hạ phỏm và gửi bài
- Đến lượt hạ, bạn đặt các phỏm của mình lên bàn.
- Sau đó bạn có thể gửi lá rác vào phỏm của người đã hạ trước, nếu lá đó nối được (ví dụ gửi 8♥ vào phỏm 5♥ 6♥ 7♥).
- Những lá còn lại trên tay được cộng điểm. Người ít điểm nhất về nhất.
Ù và móm
- Ù: toàn bộ bài trên tay nằm trong phỏm trước khi hết ván. Người ù thắng ngay.
- Ù khan: khi vừa chia bài, không lá nào ghép được thành phỏm hay “cạ” (2 lá có thể thành phỏm). Nhiều nơi cho tính ù khan là thắng, nơi khác không.
- Móm: đến lượt hạ mà không có phỏm nào. Người móm về cuối dù điểm thấp đến đâu.
Những điểm luật hay khác nhau
Phỏm là trò có nhiều “luật nhà” nhất. Các điểm hay khác nhau gồm: có cho ù đền (người để người khác ăn đủ 3 cây phải trả thay cả làng) hay không, có tính ù khan không, mức trả khi bị ăn cây thứ nhất, thứ hai, thứ ba, và người đánh cuối có được ăn lá chốt hay không. Hãy thống nhất trước khi chơi; trên ứng dụng, đọc phần luật của từng phòng.
Mẹo cơ bản
- Ưu tiên giữ cạ (2 lá có thể thành phỏm) ở cả hai hướng ngang và dọc.
- Đánh lá điểm cao sớm nếu không có triển vọng ghép phỏm.
- Đừng đánh lá người sau dễ ăn: quan sát lá họ bỏ qua và lá họ ăn.
Thích trò có thứ tự bài và chặt heo hơn? Xem Tiến lên miền Nam. Thuật ngữ “cạ”, “chốt”, “đền” có trong bài thuật ngữ game bài.
Nguồn tham khảo
- Wikipedia tiếng Việt - Phỏm: luật cơ bản và biến thể.
